تاریخ انتشار :چهارشنبه ۱۳ اردیبهشت ۹۱.::. ساعت : ۱۱:۱۰ ق.ظ

   339 بازدید

علل خشک شدن دریاچه ارومیه از نظر مدیرعامل آب منطقه ای استان آذربایجان غربی

گزارش جوان/ بحران خشك شدن درياچه اروميه حل شدني هست يا نه، اين را بايد از چه كسي پرسيد؟ براي يافتن جواب اين سوال به اروميه رفتم تا آن را به صورت مستقيم با مسوولان مرتبط با درياچه مطرح كنم، يكي از گزينه ها مديرعامل شركت آب منطقه اي استان بود، نقي كريمي مديرعامل شركت آب منطقه اي آذربايجان غربي به تعبير خودش اصلي ترين مقام مسوول در رابطه با درياچه و خشك شدن يا پرآب شدن آن است، او در گفت وگويي با ما هم به اين سوال جواب داد و هم از اصلي ترين علل خشك شدن درياچه گفت.

جناب كريمي شما مي گوييد اصلي ترين متولي و مسوول در رابطه با درياچه اروميه هستيد، الان هم مساله درياچه اروميه به يك مساله ملي تبديل شده است و بسياري از مردم خواستار حل شدن معضل خشك شدن و بحران آن هستند، شما براي مردم اين بخش چه جوابي داريد؟ 
اولاكه بايد بگويم من پيش از هر چيزي به فضل الهي معتقدم، معتقدم روزي اين درياچه جداي از همه برنامه هاي ما، خودش به فضل الهي پرآب خواهد شد و يك بارش 11 ميلياردمترمكعبي همه مشكلات آن را حل خواهد كرد، چنين بارش هايي پيش از اين در اين استان سابقه داشته است، ان شاءالله به فضل خداوند دوباره چنين اتفاقي خواهد افتاد و مشكل درياچه هم حل مي شود، من به اين مساله ايمان دارم، چون فضل الهي بالاتر از هر اراده و كاري قرار دارد. بايد به اين اعتقاد اميدوار بود، من هم به همين اميد هستم.

جداي از اين مساله شما عامل اصلي خشك شدن درياچه را چه مي دانيد كه با رفع شدن آن مشكل حل خواهد شد، بسياري معتقدند، سدها عامل خشكي درياچه هستند و متولي اصلي سدها نيز، شما و شركت آب منطقه اي آذربايجان غربي هستيد؟ 
اين گونه نيست، سدها تاثير بسيار كمي در خشك شدن درياچه داشته اند و تغييرات اكولوژيك عامل اصلي اين بحران است. به عنوان مثال در سال آبي 48 – 47 خورشيدي 11 ميلياردمترمكعب ميزان آب هاي ورودي به درياچه بوده است، سال 68 – 67 هم 10 ميليارد و 800 ميليون متر مكعب ورودي آب به درياچه بود. اما در سال 87 فقط 500 ميليون مترمكعب آب به آن وارد شده است. اين حرف من نيست، مشاوران مختلف اين را تاييد مي كنند. مشاور يكم، مشاور خارجي، مشاور مهندسين جاماب و چندين مشاور حدود 20سال است كه در اين رابطه مشغول كارند و تحقيق مي كنند. اين ادعا در پروژه هاي تحقيقي ثابت شده است. 5 درصد عوامل هم سد سازي است، ما سد را ساختيم يك قسمتي از آب در خاك نفوذ كرده، قسمتي هم تبخير شده است، هرچند آب در درياچه هم تبخير مي شد. با اين حال اگر سدها هم ساخته نمي شد، وضعيت درياچه فقط پنج درصد بهتر از حالابود.

اما وضعيت درياچه وان در همسايگي اروميه خلاف اين را ثابت مي كند، چرا وضع درياچه ترك ها خوب است، اما وضع درياچه ما نااميد كننده و رو به نابودي؟ فاصله اين دو دريا از هم فقط 147 كيلومتر است از طرفي به اروميه 14 رودخانه مي ريزد اما به وان فقط هفت رودخانه. 
من با اينكه اقليم درياچه وان و اروميه مشترك است، مخالف هستم. متوسط بارندگي در آذربايجان غربي 380 ميلي متر است، سال گذشته اينجا اصلابرف نباريد اما در حوضه وان دو متر برف باريده است.

من در اروميه با اين مساله روبه رو شدم كه تقريبا همه شهروندان باغ دار هستند و سطح باغ هاي اين منطقه بسيار زياد است، مطمئنا اين همه باغ هم آب مي خواهد، تاثير اين باغ ها و آب مورد نيازشان بر درياچه چگونه است؟ 
چهار ميليارد مترمكعب مصرف سالانه آب در اين استان است، قسمت عمده هم در حوضه آبريز درياچه است، ما در اين استان سه حوضه داريم حوضه درياچه حوضه ارس و حوضه گلاس، از اين ميزان 90 درصد صرف كشاورزي و 10 درصد نيز صرف صنعت، بهداشت و شرب است. اگر آب تا پشت سدها جمع شود هر مترمكعبي 160 تومان هزينه برمي دارد، اما ما آن را به كشاورزان مي فروشيم مترمكعبي دو تومان. 90درصد چهارميليارد مترمكعب مي شود سه ميليارد و600ميليون مترمكعب، علاوه بر اين راندمان آبياري ما 30 درصد است، در حالي كه استاندارد جهاني 75 درصد است، بقيه پرت مي رود يا تبخير مي شود. در استان ما سرانه آب قابل دسترسي سه هزار و 800 مترمكعب است، هر فرد در اين استان، اين ميزان آب قابل دسترسي دارد، در صورتي كه متوسط كشوري هزارو800 است. به ازاي مصرف هر مترمكعب آب بايد يك و نيم كيلوگرم محصول توليد كنيم، اما ما 500 گرم توليد مي كنيم. يعني يك سوم، راندمان آبياري هم 30 درصد است. اين گونه مي شود كه در هر سال، يك ميلياردو600 ميليون مترمكعب آب در بخش كشاورزي را پرت مي دهيم، اين را در 160 ضرب كنيد ببينيد چه مبلغي را هدر مي دهيم. متاسفانه آب براي ما ارزش اقتصادي ندارد.

در اين استان چه تعداد چاه غيرمجاز وجود دارد؛ شما از آنها مطلع هستيد؟ 
متاسفانه 24 هزار چاه غيرمجاز در استان آذربايجان غربي وجود دارد، آب هم همين جا گم مي شود، ما سد مي زنيم و آب را ذخيره مي كنيم، اما مگر ما اين آب را صرف مصارف شخصي مي كنيم؟ ما زمين داريم؟ دولت زمين دارد ملك خصوصي دارد؟ آب را كي مصرف مي كند؟ همين 24هزار چاه غيرمجاز، سالانه يك ميليارد و200ميليون مترمكعب آب مصرف مي كنند، اين مقدار يعني شش سد بزرگ به اندازه سد شهرچايي اروميه، هيچ كشوري در جهان به اين شكل منابع آبي خود را هدر نمي دهد.

الان نياز آبي درياچه براي بازگشت به حالت عادي چه ميزان آب است؟ 
در حال حاضر، درياچه براي برگشت به شرايط عادي 10 تا 15 ميليارد مترمكعب آب نياز دارد. اين را هم به مخالفان سد سازي بگويم كه در صورتي كه همه سدها در حوزه استان را منفجر كنيم و آب آن را به درياچه بفرستيم به درياچه فقط650 ميليون مترمكعب آب اضافه مي شود، اين را هم در نظر داشته باشيد كه اين آب شرب است، آب شرب شهرهايي مانند اروميه، تبريز، مياندوآب و مهاباد و… از طرفي ما طبق قانون موظف هستيم آب شرب مردم را براي دو سال پشت هر سد ذخيره كنيم. از اين ميزان 600 ميليون مترمكعب آب براساس قانون بايد پشت سدها بماند. براي ذخيره آب آشاميدني مردم، من موظف و مجبور هستم اين آب را ذخيره كنم، اگر سال ديگر خشكسالي شود براي آب شرب مردم چه كار كنيم؟ مي توان اين آب را رها كرد؟ نياز يك سال شهرهاي اين حوضه آبريز 300ميليون مترمكعب است، براي دو سال مي شود 600 ميليون. 50 ميليون آب را باز كنيم برود توي درياچه فقط يك سانتي متر آب درياچه بالامي آيد. هركس مي گويد آب سدها را باز كنيد تا به درياچه بريزد اگر قبول مي كند از ما آب شرب نخواهد ما اين كار را مي كنيم!

با اين حال راهكار شما چيست،؟ 
چاه هاي غيرمجاز را كي زده است؟ آب در حوزه كشاورزي را كي پرت مي دهد؟ ما بايد از مردم و ان جي او ها بخواهيم اگر درياچه را دوست داريد از 24 هزار چاه غيرمجاز استفاده نكنيد، كشاورزي كنيد اما آب را پرت ندهيد، ما به مردم التماس مي كنيم 85 درصد هزينه آبياري قطره اي را مي دهيم، بيايد مشاركت كنيد اما كسي استقبال نمي كند. بخش زيادي از آب درياچه از منابع زيرزميني تامين مي شد، اينها تاييد شده است، چاه هاي غيرمجاز منابع آب زير زميني را نابود كرده است. علت هم چاه هاي غيرمجاز است. ما نمي گوييم مردم و كشاورزان آب مصرف نكنند، آب مصرف كنند ولي پرت ندهند، آقاي احمدي نژاد در يكي از سفرهاي استاني خود به استان ما مطلب خوبي گفت، اما كسي نكته آن را متوجه نشد، او گفته بود براي نجات درياچه اگر لازم شد بايد كشاورزي هم تعطيل شود، اين بهترين حرف بود.

شما هم به اين حرف معتقد هستيد؟ 
بله، ما اگر درياچه را دوست داريم بايد اين كشاورزي تعطيل شود، دولت هم كمك مي كند، اعتبارات تصويب مي كند، از كشاورز بپرسيم چقدر محصول برداشت مي كنيد، هر چقدر شد دولت آن را بپردازد اما كشاورزي نكند.

غير از اين چه راهكارهاي ديگري داريد براي رساندن آب به درياچه؟ در هر صورت، متقاعد كردن اين همه كشاورز براي كشاورزي نكردن سخت و نشدني است؟ 
براي رساندن آب به درياچه دو طرح در دست داريم از يكي به صورت سالانه يك ميلياردمترمكعب آب به درياچه مي رسانند، از ديگري هم 700 ميليون مترمكعب، يكي از جنوب و يكي در شمال درياچه.

به نقل از روزنامه شرق

Print Friendly, PDF & Email
کدخبر : 3442




دیدگاه خود را به ما بگویید.