تاریخ انتشار :شنبه 28 جولای 12.::. ساعت : 6:05 ق.ظ

   273 بازدید

محمد خطیب/ در سالی که از سوی رهبر معظم انقلاب به نام «تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی» مزين شده، بديهي است آنچه اهميت اساسي دارد توجه به بايسته‌هاي تحقق اين مهم است. «‌شعار ملي سال» نقش سازنده و تعيين‌كننده براي همگرايي دستگاه‌هاي اجرايي و سياستگذار با عزم ملي دارد و در صورت طراحي درست سازوكارهاي تحقق آن‌ مي‌تواند حرکت توسعه‌محور دهه پيشرفت و عدالت را تكميل کند و تهديدهاي پيش روي نظام را خنثي کرده و چه‌بسا به فرصت تبديل کند. رسول اکرم(ص) می‌فرماید: «الناس علی دین ملوکهم» یعنی مردم بر اساس سیاست‌هایی که مدیران و تصمیم‌گیران اعمال می‌کنند، رفتار می‌کنند. باید مسؤولان در عمل از کالا و تولید ایرانی حمایت کنند، آنوقت مردم هم به تبعیت از مدیران و تصمیم‌گیران کالای ایرانی مصرف می‌کنند. البته این فرمایش پیامبر اسلام در بیانات رهبری در اجتماع بزرگ مردم همدان تعبیر و مورد تاکید قرار گرفت: «باید افتخار به استفاده از مصنوعات داخلی در مردم و مسؤولان بیدار شود. در درجه اول خود مسؤولان و دستگاه‌های دولتی و قوای سه‌گانه و در درجه بعد آحاد مردم باید به این نکته توجه کنند و اهمیت دهند». از همین منظر رسانه‌ها باید به عنوان پرسشگر ضمن مطالبه حمایت اصولی مدیران و مسؤولان از تولید ملی، از سویی افکار عمومی و فرهنگ عامه را به سمت مصرف کالای ایرانی سوق دهند و از سوی دیگر همزمان حق مردم را در برخورداری از کالای باکیفیت و استاندارد مطالبه کنند. چنانچه هر حرکتی مبتني بر امورات سلبي (نبايدها) و ايجابي (بايدها) است، نقش مهم رسانه‌ها در اطلاع‌رساني درست و بموقع درباره تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی باید به عنوان یکی از موارد ایجابی (بایدها) مورد توجه قرار گیرد. هيچ حركت فراگير و اراده عظيمي جز با آگاهي‌بخشي و عملكرد درست رسانه‌ها (مدیریت رسانه و سیاستگذاری فرهنگی) نمي‌تواند نتیجه‌بخش باشد. از همين رو بايد رسالتي خطير را براي رسانه‌ها در سال تولید ملی برشمرد كه بر پايه آن برنامه‌های مورد نياز اعم از كاستي‌ها، كمبودها، بايدها و نبايدهاي تحقق چنين نگاهی را رصد كرده و با اطلاع‌رساني بموقع به مردم و مسؤولان، اجراي چنين مهمي را سرعتي دوچندان بخشند. در سیاستگذاری و برنامه‌ریزی فرهنگی تنها روی یک رسانه متمرکز نمی‌شوند بلکه با نگاهی راهبردی، مجموعه رسانه‌های موجود در یک جامعه، فضای ارتباطی و زمینه‌های موجود را کنار یکدیگر قرار می‌دهند و سپس سیاستگذاری و برنامه‌ریزی می‌کنند. اگر نگاهی غیر از این داشته باشیم تجربه نشان داده بسیاری از اوقات تناقض در گفتار و رفتار چه در سطح پیام‌آفرینان و چه در سطح مسؤولان نقض‌غرض می‌کند و موجب خنثی شدن پیام رسانه می‌شود. باید انسجام و یکپارچگی در محیط عمل وجود داشته باشد و هنگام بازتولید گفتمانی خود را نشان دهد. ممکن است رسانه‌های مختلف با مخاطبان متفاوتی روبه‌رو باشند و پیام‌ها در فضای فرهنگی و خرده‌فرهنگی متفاوت انتشار پیدا کند ولی در نهایت صدای واحدی را بازتولید می‌کنند. از سویی وجود دیدگاه‌های گوناگون توسط رسانه‌های مختلف نیز به این معنا نیست که مصالح و منافع جامعه را مورد توجه قرار ندهیم بلکه به معنای آن است که در جهت تحقق مصالح و منافع ملی، صداهای مختلف به شعار مورد اتفاق که در اینجا «تولید ملی» است منتهی شوند. نکته قابل توجه دیگر آنکه اگرچه مدیریت رسانه‌‌ای اصول و قواعد مشترکی در جهان امروز دارد اما توجه به مقتضیات، ویژگی‌ها و خصوصیات فرهنگی، اجتماعی و ارزشی در هریک از جوامع و مدیریت بر مبنای ویژگی‌ها و شرایط بومی ضروری است بویژه جامعه ما که ریشه‌های تاریخی و فرهنگی دارد و باید آرمان‌های انقلاب اسلامی و نظام اسلامی مورد توجه اصحاب رسانه باشد. دلیل تاکید بر محوریت اسلامی در زمینه الگوی کار و تولید و نقش‌آفرینی رسانه در این حوزه از این باب است که در فرهنگ ما به اشتباه زهد و پارسایی را با کم‌کاری و تنبلی می‌آمیزند و برخی مردم هم تصور می‌کنند زهد با کار و تلاش و جمع‌آوری ثروت منافات داشته و اسلام با اینها مخالف است، در صورتی که این تلقی مانع بزرگی برای کار و تلاش است. زهد به این معنا نیست که انسان هیچ ثروت، مال یا هیچ تولیدی نداشته باشد. زهد حقیقی این است که انسان مملوک و بنده پول دنیا نشود، نه اینکه پولی نداشته باشد و تولیدی انجام ندهد. همانطور که در فرازی از نامه حضرت امیر(ع) به محمد بن ابی‌بکر (تحف‌العقول صفحه176) بیان شده است، حضرت فرمودند: مومنان با دیگران در استفاده کردن بهتر از دنیا شریک هستد. از تعبیر حضرت امیر(ع) می‌توان نتیجه گرفت هرچه ما به فکر تولید بهینه باشیم و برای جامعه و قدرت آن کوشش کنیم، کاری «عبادت»گونه انجام داده‌ایم. به هر حال حمایت از تولید، کار و سرمایه ایرانی به عنوان سی ‌و چهارمین آزمون انقلاب اسلامی، در سطح کلان نیازمند برنامه‌‌ای جامع از تغییر و تحولات گوناگون است که در اینجا به فهرستی از ابعاد و عناصر اصلاح نگاه جامعه به مقوله تولید ملی با محوریت نقش رسانه اشاره می‌شود:

– تبيين اهداف و سياست‌هاي برنامه‌سازي در رسانه ملی در زمينه فرهنگ کار و تولید با تکیه بر سرمایه ایرانی

– استفاده از ظرفيت‌هاي راديو، تلويزيون و مطبوعات در ترويج فرهنگ تولید داخلی در جامعه

– آسيب‌شناسي نحوه بازنمايي مشاغل مختلف در رسانه‌ها با رويکرد ترويج فرهنگ تولید ملی

– ایفای نقش رسانه ملي در اصلاح ارزش‌ها و نگرش‌هاي مرتبط با تولید داخلی (با بیان نقاط ضعف و قوت)

– اختصاص سمت و سوي يك‌سوم آثار و فيلم‌هاي سينمايي جشنواره بين‌المللي فيلم فجر و رسانه ملي به موضوع تولید ملی پيشرفت‌محور

– تعریف نقش برای شبکه‌هاي ملي و محلي جهت معرفي جلوه‌هاي کار تولیدی با تکیه بر سرمایه ایرانی بویژه در زمینه اقتصادی در مناطق مختلف بر اساس فرهنگ بومي هر منطقه

– توسعه فرهنگ استفاده بهینه از مواهب خدادادی بومی و تبدیل آن به تولیدات ملی در رسانه‌ها

– بسترسازی مفید فضای رسانه‌‌ای سایبری توسط «شورایعالی فضای مجازی» جهت فرهنگسازی برای تقویت تولیدات ملی و حمایت مردم از تولیدات بومی

– انتخاب سوژه مناسب، واقعی و مورد نیاز جامعه در مباحث اقتصادی از طریق بانک سوژه یا شورای کارشناسان و بسط و ترویج آن توسط رسانه‌ها

– تغذیه اطلاعاتی رسانه‌ها (صدا و سیما، خبرگزاری‌ها، مطبوعات و…) در راستای آگاهی بیشتر و اصلاح پيامدهاي نامطلوب خمودگي، پايين بودن روحيه کار و تلاش و بهره‌وري پايين در جامعه

– مطالبه تکریم، احترام و باور به نیروهای انسانی بومی به عنوان دارایی کشور و ابزار اصلی توسعه توسط رسانه‌ها

– تعریف جایگاه و نقش رسانه‌ها در پیشگیری و مقابله با فساد اجتماعی و اقتصادی برگرفته از عدم توجه به تولید داخلی و سرمایه ایرانی

– تبیین راه‌هاي مقابله با فساد اقتصادی وارداتی و اتکا به توانمندی بومی و داخلی از منظر قرآن و احادیث در رسانه‌ها

– بیان راهکارهاي عملي مشارکت مردم درباره مبارزه با فساد اقتصادی وارداتی در رسانه‌ها بويژه از طريق گزارش موارد فساد به نهادهای ذی‌ربط

– مطالعه تطبيقي روش‌هاي پيشگيري و مقابله با فساد اقتصادی وارداتی و اهمیت به تولید داخلی در کشورهاي موفق و تشریح آن برای مردم با ویژه‌برنامه در رسانه ملی و انتشار گزارش و مقاله در مطبوعات و خبرگزاری‌ها

– ترويج فرهنگ کارآفريني، تعاون و کار گروهي با رویکرد جذب سرمایه‌گذار ایرانی به منظور تقویت تولید داخلی در رسانه‌ها

– آسيب‌شناسي برنامه‌هاي صدا و سيما از منظر فرهنگ تولید ملی (پرهیز از تبلیغ کالای خارجی و ترویج کالاهای داخلی)

– بررسي تطبيقي چگونگي بازنمايي و ترويج فرهنگ تولید داخلی با اتکا به سرمایه ایرانی در رسانه‌هاي ملي و فراملي، مطبوعات، خبرگزاری‌ها و رسانه‌های دیجیتال

– معرفي الگوهاي عملي کار و تولید در زندگي بزرگان ديني، انديشمندان و علماي اسلامي و الگوسازي از آنان در قالب‌هاي نمايشي (اشاره به صدور علم ایرانی به جهان)

– بهره‌گیری از ظرفيت شبکه‌هاي راديو و تلويزيون در تبيين مفهوم و جايگاه تولید داخلی و ترویج فرهنگ کار بومی از منظر قرآن، روايات و ديدگاه بزرگان دين

– طراحی و اجرای راهبرد کلان تولید ملی و تاثیر بهره‌گیری از سرمایه ایرانی در رسانه ملی برای تغییر سبک زندگی بر مبنای مدیریت پیام در سریال‌ها، آگهی‌های بازرگانی و…

– مقايسه اثربخشي الگو‌‌هاي مختلف مديريت تولید داخلی و استفاده اصولی از سرمایه ایرانی در دستيابي به اهداف کلان تولید ملی به منظور ارائه الگوي مديريتي مطلوب در رسانه‌ها و معرفی آن

– بهره‌گیری از نقش رسانه در آموزش مهارت‌هاي حرفه‌اي و عمومي (مديريت زمان، مقابله با استرس و…) به منظور ترويج کار و تولید داخلی در جامعه

– مقايسه نگرش ايرانيان و مردم دیگر کشورها نسبت به کار و الگوهاي رفتاري کار و تولید ملی و بومی

– تعيين اصول شفاف جهت عدم تبليغ کالاهاي خارجي توسط وزارت ارشاد، شهرداری‌ها و دیگر دستگاه‌های ذی‌ربط و یادآوری تذکرمحور این بخش توسط رسانه‌ها

– آسيب‌شناسي آموزش فرهنگ کار تولید داخلی در نظام آموزشي کشور و پرداختن به آن در رسانه‌ها (ترویج روحيه کار و توليد و نيز افتخار به ايراني بودن از کودکي در دانش‌آموزان توسط وزارت آموزش و پرورش در راستاي سياست‌های سند چشم‌انداز و پیگیری اجرای آن از سوی رسانه‌ها)

– شناسایی عوامل و موانع فرهنگي- اجتماعي تولید ملی در جامعه و نقش رسانه در اصلاح آن.

بر اساس «قاعده علمی لاسول»، برای قانع کردن مخاطب به منظور انجام کاری که می‌خواهیم به او پیشنهاد کنیم، منبع باید 3 ویژگی داشته باشد: اعتبار، جذابیت و قدرت. این ویژگی‌ها تاثیر اقناعی پیام را از

3 فرآیند درونی کردن، شناخت و اجرا به حداکثر می‌رساند. با این تعریف نتیجه می‌گیریم وظیفه یک رسانه در نهایت اقناع عالمانه و هنرمندانه افکار عمومی و مخاطبان است، پس اگر رسانه‌های ما بتوانند به اقناع عالمانه و هنرمندانه بپردازند، می‌توانیم ادعا کنیم از طریق رسانه‌هایمان، راهبردهای ملی را عملیاتی کرده و از آنها به عنوان «موتور محرکه» یاد کنیم. فراموش نکنیم راه رسيدن به آرمان‌ها راهي سخت و دشوار است اما هيچگاه نبايد تسليم موانع شد. به تعبير امام راحل تاخير در رسيدن به اهداف دليل عدول از آنها نيست. اگر جامعه‌ آرمان متعالي نداشته باشد در پيچ و خم روزمرگي متوقف خواهد شد و هيچگاه به قله‌ تعالي نخواهد رسيد، بنابراين به نظر مي‌رسد مهم‌ترين ويژگي فرهنگي «شعار ملی سال»، زدودن اين رخوت از جامعه و حرکت دادن مردم به سوي آرمان‌ها، در چارچوب فرهنگ عمومي است. نتخاب شعارهای سالانه، برخاسته از نیاز کلان جامعه برای رسیدن به آرمان‌های سند ملی 1404 است که به عنوان پیش‌نیازهای آن انتخاب می‌شود و برای تحقق آنها نیز باید از این رهگذرها عبور کنیم. ناگفته پیداست «حمایت از کار و سرمایه ایرانی» از سویی و «مدیریت رسانه به عنوان موتور محرک» از سوی دیگر، به عنوان

2 بال همسو در جهت تحقق اهداف ایران 1404 هستند.

*کارشناس ارشد مدیریت رسانه /وطن امروز

Print Friendly
کدخبر : 6682




دیدگاه خود را به ما بگویید.