تاریخ انتشار :چهار شنبه 16 آوریل 14.::. ساعت : 10:30 ب.ظ

   370 بازدید

آهنگ بحران خشک شدن درياچه اروميه از 18 سال گذشته آغاز شده و هم اکنون تنها 15 درصد از وسعت دومين درياچه شور جهان باقي مانده است سطح آب درياچه اروميه هم به 1270.65 سانتيمتر از سطح آبهاي آزاد رسيده که اين روند بسيار نامطلوبي در اين زمينه است.

جوان پرس : درياچه اروميه نگين فيروزه اي شمالغرب ايران از 18 سال گذشته دچار مشکل کم آبي شده و هم اکنون با باقي ماندن تنها 15 درصد مساحت آبي در حال احتضار قرار گرفته و وضعيت آن به حالت هشدار براي کشاورزي و سلامت مردم منطقه تبديل شده است. به گزارش خبرنگار مهر در اروميه، تاثيرگذاري خشکي درياچه اروميه بر آبهاي زيرزميني و در معرض شوري قرار گرفتن آب 183 روستاي آذربايجان غربي، ريزگردهاي نمکي و تاثير منفي آنها بر سلامت مردم و کشاورزي منطقه، معضلات و مشکلاتي است که با خشکي 85 درصدي مساحت درياچه اروميه ايجاد شده است.

موضوعاتي که در صورت ادامه روند فعلي زندگي را براي مردم آذربايجانهاي غربي و شرقي دشوار و با توجه به قرار گرفتن در مسير باد مردم پايتخت نيز از طوفانهاي نمکي بي نصيب نمانده و منطقه تحت الشعاع خشکي درياچه اروميه قرار مي گيرد که با هزينه ميليارد ريال اعتبار نيز قابل جبران نخواهد بود.

هر چند رئيس دولت يازدهم شعار انتخاباتي خود را در اولين جلسه هيئت دولت اجرايي و دستور ويژه جهت احياي پارک ملي درياچه اروميه بدون هيچ محدوديت اعتباري صادر کرده ولي از طرفي کاهش حدود 53 ميليمتري بارندگي طي سال زراعي جاري نسبت به سال گذشته و پيش بيني بارندگي نرمال طي بهار امسال در حوزه آبريز درياچه نمي توان روزهاي خوبي در تابستان امسال براي درياچه متصور شد.

شايد با ادامه روند فعلي و با توجه به زمان بر بودن اجراي برخي طرحهاي نجات درياچه از جمله تغيير الگوي کشت، تبديل آبياري سنتي به نوين و انتقال آب از رودخانه زاب به درياچه و …. شاهد کاهش سطح آبي درياچه اروميه که هم اکنون حدود 15 درصد از مساحت کل آن است باشيم.

کمتر از يک ماه به ارائه نسخه عملي نجات درياچه اروميه توسط کارگروه ويژه به رئيس جمهور باقي مانده که با توجه به اينکه متخصصان خارجي راي بر تعطيلي زراعت در منطقه و تبديل حق آبه کشاورزي به حق آبه زيست محيطي داده و نسبت به تخصيص حق آبه درياچه اروميه از زرينه رود بعنوان راهکارهاي کوتاه مدت نظري مثبت داشته اند، بايد منتظر ماند و ديد نسخه نهايي نجات درياچه اروميه که دولت ارائه مي کند چه خواهد بود.

هر چند مصوبات 19 گانه اي براي اجرا به دستگاههاي اجرايي استانهاي حوزه آبريز درياچه اروميه ابلاغ و دستگاههاي برخي اقدامات از جمله افزايش سطح آبياري نوين و تغيير الگوي کشت را انجام داده اند ولي هنوز وضعيت درياچه اروميه بحراني و تنها 1628 کيلومتر مربع مساحت محدوده آبي اين زيست بوم با ارزش بين المللي است.

 درياچه اروميه از بين برود، آذربايجان ويران مي شود

وضعيت بحراني درياچه اروميه به اين ترتيب بعنوان يکي از دغدغه هاي اصلي دولت در حال حاضر بوده بطوريکه دبير ستاد احياي درياچه اروميه اعلام کرده بود، رئيس جمهور دستور داده است به هر قيمتي که شده است، درياچه اروميه احيا شود. در اين زمينه تاکنون از تجارب متخصصان 5 کشور آمريکا، روسيه، تاجيكستان،‌ بلژيک و آلمان استفاده شده است.
عيسي کلانتري گفته بود: در فاجعه زيست محيطي درياچه اروميه، اشتباه انساني سبب خشک شدن درياچه شده است اما اين موجب نخواهد شد که ما از تلاش در جهت جبران اشتباه بشري و احياي درياچه دست برداريم.
وي اظهارداشت: درياچه اروميه از نظر سوق الجيشي، سياسي و اقتصادي براي ايران حايز اهميت است و حدود 5 ميليون نفر در حوضه آبريز درياچه اروميه زندگي مي كنند و من به عنوان يک آذري زبان نمي توانم بپذيرم كه درياچه اروميه وجود ندارد.
وي ادامه داد: ما تمام تلاش خود را براي نجات درياچه خواهيم كرد و اميدواريم كه درياچه اروميه احيا شود زيرا اگر درياچه از بين برود، آذربايجان ويران مي شود.

لزوم فاز بندي احياء درياچه اروميه/ تغيير الگوي كشت و مديريت مصرف آب ضروري است

هر چند اميدواري به احياء درياچه اروميه از ديدگاه زمين شناسان كمي دور از واقعيت به نظر مي رسد ولي دانشمندان داخلي و خارجي معتقدند با فاز بندي عمليات احيا،‌ تغيير الگوي كشت،‌ خريد آب از كشاورزان،‌ بارور سازي ابرها،‌ مديريت مصرف آبهاي زير زميني و در بخشهاي صنعت و پرورش آبزيان مي تواند در كوتاه مدت منجر به احياي درياچه اروميه شود.

به اعتقاد همين كارشناسان بايد براي ماندگاري نتايج طرحهاي كوتاه مدت طرحهاي بلند مدت از جمله اصلاح سيستم آبياري كشاورزي و فرهنگ سازي در بين مردم براي مديريت مصرف آب و انتقال حوزه به حوزه آب با توجه به نمكي بودن سطح درياچه نيز اجرايي شوند.

عضو هيئت علمي دانشگاه اروميه در گفتگو با مهر، با اشاره به اينكه به عبارتي ديگر درياچه اروميه بدليل به هم خوردن اين تعادل علاوه بر تبخير سطحي بخشي از آب خود را نيز از طريق نشت بطرف سفره آبهاي زيرزميني از دست داده،‌ گفت: مديريت مصرف آبهاي زيرزميني توسط نصب کنتور بر چاهها و افزايش تصاعدي بهاي آب مصرفي بيش از حد مجاز را عامل موثر جهت بازگرداندن تدريجي تعادل است.

ناصر آق با اعلام اينكه افزايش بهاي خريد محصولات با آب بري کم توسط دولت جهت تشويق کشاورزان به تغيير الگوي کشت بصورت داوطلبانه، از جمله راهکارهاي اجرايي کردن چنين طرحي است، ادامه داد: بررسي و تحقيق درباره‌ آرايش کاشت گياهان زراعي مختلف، استفاده و ترويج مديريت تلفيقي آب آبياري و کودهاي شيميايي روشهاي تغيير الگوي کشت منطقه هستند.

وي کاشت زود گياهان به منظور فرار از خشکي و تنش، گسترش کشت ارقام با طول دوره‌ رشد کوتاه و رشد اوليه‌ي سريع، بررسي در مورد تعيين ابعاد مناسب مزرعه به منظور بهبود راندمان آبياري، بررسي و تحقيق در مورد تراکم بوته‌ي مطلوب در هکتار و تحقيقات روي ارقام مقاوم به شوري و خشکي را از ديگر روشها به منظور تغيير الگوي کشت منطقه برشمرد.

تعطيلي يكساله زراعت 3 ميليارد متر مكعب آب به درياچه اروميه سرازير مي كند

وي ادامه داد: اجراي چنين طرحي مي تواند حدود 3 ميليارد مترمکعب آب اضافي وارد درياچه اروميه کند و ضمن پوشاندن نمک رسوب يافته در اکثريت بخشهاي خشک شده درياچه اروميه و پيشگيري از گسترش آن بطرف زمينهاي کشاورزي، روستاها و شهرها فرصت کافي براي اجراي ساير طرحها را نيز فراهم آورد.
آق با بيان اينکه بر اساس آمارهاي شرکت آب منطقه اي آذربايجان غربي طي 15 سال گذشته سالانه بطور ميانگين 1.6 ميليارد مترمکعب آب از 9 رودخانه جنوبي و غربي وارد درياچه اروميه مي شود، اعلام كرد: ولي بدليل خشک بودن حدود هزار کيلومتر مربع از نواحي جنوب و غرب درياچه اروميه اين آبها قبل از اينکه به آبهاي موجود در درياچه اروميه برسند تبخير و از دسترس خارج مي شوند،‌كه مديريت اين مقدار آب جهت اجراي يک طرح ضربتي که امکان احياي سريع بخش قابل توجه اي از درياچه را فراهم مي كند،‌ضروري است.

لزوم افزايش راندمان 90 درصد آب مصرفي بخش کشاورزي

دانشيار مهندسي رودخانه گروه مهندسي آب دانشگاه اروميه در گفتگو با مهر، با بيان اينکه در حوزه درياچه اروميه 5 رودخانه شامل زولا، شهرچايي، مهاباد، زرينه رود و آجي چاي توسط سدها کنترل مي شوند، عنوان کرد: وجود سد به اين معني است که مديريت خريد حق آبه و انتقال از طريق رود با وجود سدها امکان پذير تر است پس سدها در کوتاه مدت به عنوان عارضه منفي يا غير قابل استفاده نيستند.

مهدي ياسي با اشاره به توقف احداث سد در حوزه آبريز درياچه اروميه و ناتمام مانده عمليات اجرايي برخي طرحها، گفت: احداث مراحل ساخت سد نازلو و باراندوز چاي سالها طول کشيد پس هيچ ايرادي ندارد تا چند سال آينده نيز متوقف شود، بطوريکه سرمايه گذاري در اين سدها اعتبار مالي است که بتواند حق آبه اين رودخانه ها را تامين کند.

وي ضمن تاکيد بر اينکه بايد روي راه حلهاي ممکن احياي درياچه اروميه حرف زد، ادامه داد: سياستي کگه دولت پيش گرفته مايل نيست روي سهم آب شرب و صنعت کارشناسي شود، بطوريکه در طرح مديريت ريسک درياچه اروميه حتي در شرايط سخت خشکسالي بسيار حاد سهم آب شرب و صنعت 100 درصد در نظر گرفته شده است.

ياسي با اشاره به اينکه 90 درصد آب مصرفي در حوزه آبريز درياچه اروميه توسط بخش کشاورزي مصرف مي شود، افزود: به نظر مي رسد انعطاف پذيري بخش کشاورزي بايد در نظر گرفته شود و بايد راندمان مصرف آب را بالا برد ولي در کوتاه مدت امکان پذير نبوده و سرمايه زيادي لازم دارد.
به هر روي وضعيت فعلي پارک ملي درياچه اروميه به همراه اين هشدارهاي جدي نشان مي دهد تاکنون اقدامات دولت و مسئولان براي نجات درياچه بي نتيجه بوده و امروز بر روند اين بحران روز به روز افزوده مي شود.
آهنگ بحران خشک شدن درياچه اروميه از 18 سال گذشته آغاز شده و هم اکنون تنها 15 درصد از وسعت دومين درياچه شور جهان باقي مانده است سطح آب درياچه اروميه هم به 1270.65 سانتيمتر از سطح آبهاي آزاد رسيده که اين روند بسيار نامطلوبي در اين زمينه است.

Print Friendly
کدخبر : 35107




یک دیدگاه

  1. یک همشهری متخصص آب گفت:

    نگران نباشید هیچی نمیشه همونجور که 85 درصد خشک شده و چیزی نشده

دیدگاه خود را به ما بگویید.