تاریخ انتشار :سه شنبه ۳ بهمن ۹۶.::. ساعت : ۹:۴۳ ق.ظ

   506 بازدید

نقد عملكرد ، فعاليت و كاركرد بايد در دستور كار رسانه ها قرار گيرد اما به نظر مي رسد اين روزها اين مهم بيشتر به تخريب و نقدهاي غيركارشناسي و بدون تحليل و چالش تبديل شده است و گاها اين مساله منجر به ايجاد جو رواني و ناامني درجامعه گرديده است.

جوان پرس / عبدالسلام معروفي * : هفته گذشته اعضاي هيات مديره خانه مطبوعات استان با استاندار آذربايجان غربي ديدار داشتند كه محمد مهدي شهرياري نماينده عالي دولت خواستار تقويت اميدآفريني و افزايش اعتماد در جامعه شد و تاكيد كرد ؛ مطبوعات و رسانه ها در رشد و توسعه اجتماعي نقش بسزايي دارند و مي توانند در پيشبرد برنامه ها، ايجاد انگيزه و رشد اجتماعي در جامعه نقش ايفا بکنند.

در جهان امروز وسایل ارتباط جمعی ، روزنامه، رادیو،  تلویزیون و سینما با انتقال اطلاعات و معلومات جدید و مبادله افکار و عقاید عمومی ، در راه پیشرفت فرهنگ و تمدن بشری نقش بزرگی را به عهده گرفته اند به طوری که بسیاری از دانشمندان عصر کنونی را « عصر ارتباطات » نامیده اند.

 اين روزها بواسطه گسترش شبكه هاي اجتماعي و فضاي مجازي تا حدود زيادي كنترل و نظارت به حداقل رسيده  و گاها از كنترل هم خارج مي شود كه مجبور به فيلتر آن مي شويم كه در اغتشاشات اخير نمونه بارز اين مساله را شاهد بوديم.

 در حال حاضر مشكلات زيادي در حوزه هاي اقتصادي ، سياسي ، فرهنگي و اجتماعي كشور و به تبع آن در استان آذربايجان غربي كه همجوار با 3 كشور مي باشد وجود دارد و استان هاي كم برخورداري مثل اينجا كه از قبل جنگ ، ناامني و نگاه امنيتي و برخي از بحران هاي داخلي و از همه مهم تر سوء مديريت ها ، جناح بندي ها و بده و بستان هاي سياسي ، درگير شدن با مسائل حاشيه اي  حادث شده ، مسير توسعه را پر از سنگلاخ و ناهمواري كرده است و اين عدم توسعه نيافتگي ماحصل عملكرد همه مديران ، جريان هاي سياسي ، نمايندگان مجلس ، ائمه جمعه ، نهادها ، سازمان ها و رسانه هاي از گذشته تاكنون  است كه در يك مسير همگرايي و بررسي چالش ها و تبديل تهديدها به فرصت گام برنداشته و بمانند يد واحده عمل نكرده اند.

اما هدف اصلي اين يادداشت نبود اجماع رسانه اي و فعاليت فعالين اين حوزه و عدم تقويت حس آرامش و اعتماد و باور عمومي براي هموار كردن مسير توسعه در استان و چه بسا كشور است كه بدون شك باز هم جريان ها و گروههاي سياسي در ايجاد اين چالش بي تقصير نبوده كه هر كدام  از افراد و جريان ها اقدام به اندازي تيم هاي رسانه اي و درگير كردن با حواشي و غفلت از كليات و محورهاي توسعه است.

 نقد عملكرد ، فعاليت و كاركرد بايد در دستور كار رسانه ها قرار گيرد اما به نظر مي رسد اين روزها اين مهم بيشتر به تخريب و نقدهاي غيركارشناسي و بدون تحليل و چالش تبديل شده است و گاها اين مساله منجر به ايجاد جو رواني و ناامني درجامعه گرديده است.

البته اين روزها حال و هواي رسانه در حوزه اقتصادي و درآمدزايي نيز خوب نيست ولي با اين اوضاع هستند كساني كه با هزاران مشكل و درد و رنج سعي در سرپا نگهداشتن خود هستند بخصوص در فضاي مجازي افراد زيادي فعاليت مي كنند كه مي توان با راهبري و حمايت در اين حوزه تا حدود زيادي به انتظارات در خور رسيد . یکی از ابزارهایی که در جوامع امروزی رشد و گسترش یافته است رسانه های گوناگون با رویکردهای مختلف است . یک رسانه برای آغاز فعالیت راهی دشوار را بایستی بپیماید. شناخت مخاطب و اهدافی که در نظر دارد بایستی کاملاً شفاف و روشن و مشخص گردد. یعنی استراتژی خود را قبلاً مشخص نماید و در حول محور این استراتژی به تعریف کارکردهای خود بپردازد، سپس آغاز به فعالیت نماید. پس از آغاز نیز بایستی سختی ها و مشکلات فراوانی را تجربه نماید.

در حال حاضر فضاي امپرياليسم خبري غرب با تمام قدرت و ابزارش  و يا راه اندازي صدها شبكه و كانال در فضاي ماهواره اي و مجازي در صدد جنگ رواني و ايجاد فاصله و افزايش تنش در جامعه ايران و تلقين و اقناع افكار عمومي است و براي رسيدن به اين مهم از هيچ تلاش و برنامه اي هم فروگذار نبوده و صدها ميليارد تومان براي اقناع افكار عمومي هزينه مي كنند.

كانال و شبكه اي در آن سوي مرز نداريم كه بر عليه ايران و افزايش جو رواني كار نكند و در اين وانفسا نقش رسانه هاي داخلي حال چه مخالف و چه موافق جريان حاكم بدون شك بايد خنثي كردن اين جو ، كاهش فشارها ، افزايش اعتماد عمومي و تقويت باورهاي داخلي و مقابله با هجمه هاي دشمن تا دندان مسلح باشد.

متاسفانه نبود يك همگرايي عمومي ، عدم يك تشكل قوي ، شعف ساختاري حوزه اطلاع رساني دولت و چه بسا شعف كاركردي نظام رسانه اي در كشور هم در فضاي رسانه ملي  هم در فضاي مجازي ، ساز مخالف و ناكوك رسانه ها ، نبود حمايت و برنامه اصولي چه از سوي دولت و چه از سوي مسئولان و نهادهاي فرهنگي و پرداختن به جزييات هم مزيد بر علت شده تا برخي از رسانه هاي داخلي همسو با مخالفين حركت كنند ، البته متوليان امر هم بي تقصير نيستند و بايد با حمايت و راهبري اين مسير نسبت كم كردن هجمه ها تلاش كنند.

كم كاري نهادهاي رسانه اي كشور و  مرتبط با حوزه فضاي سايبري و جنگ نرم و عدم حمايت به عنوان حلقه هاي مفقوده اين فضاي نااميدي و ياس است كه بايد هر چه زودتر نسبت به آن راهبري ، برنامه ريزي و كار شود و اغشاشات اخير و راه اندازي جو رواني و مسدود شدن فضاي تلگرامي براي مسئولان و متوليان امر هشداري بود كه غفلت از القاي ياس و اميدواري عواقب و ضررهاي جبران ناپذيري بر پيكيره اجتماعي كشور در داخل و خارج وارد مي سازد.

بطور كلي كارشناسان و صاحب نظران امر نقش هایی را که برای یک رسانه عنوان كرده اند ؛ عبارتند از:

الف) رسانه و اعتماد سازی: اعتماد سازی در زمینه سیاستهای کلی یک جامعه و نظام یکی از وظایف و نقشهای مهم رسانه است.رسانه از این طریق می تواند در ترسیم اهداف، اولویت ها و تبیین برنامه ها و همچنین بسیج نیروهای جامعه نقشی بسزاي داشته باشد.

ب) رسانه و انعکاس واقعیت ها : انعکاس واقعیت های اقتصادی و اجتماعی بدون تردید یکی از ملزومات فعالیتهای رسانه ای است. در این امر رسانه بایستی به هیچ وجه جانب گروهها و نهادهای خاص و مختلف را نگیرد و برای هر دو سوی جریان یعنی مخالفین و موافقین فرصت کافی برای اظهار نظر و اعلام نظرات خود را در نظر بگیرد.

ج) رسانه و نقد سازنده: نگاه واقع بینانه به مسائل جامعه و به خصوص مسائل اجتماعی اقتصادی خود یک نقد سازنده است. مطمئناً اگر رسانه ای بتواند نقش خود را در انعکاس بدون کم و کاست و واقعی یک اتفاق و ماجرای اقتصادی، اجتماعی،‌ فرهنگی و سیاسی رعایت کند خود گام مهمی در ایجاد و شکل دهی افکار عمومی برای نقد مسائل برداشته است.

د) رسانه و پیش بینی بحران: یک رسانه زمانی موفق تراز بقیه رسانه های همطراز خود خواهد بود که بتواند قبل از هر کس بحرانهای پیش روی حیطه های مد نظر خود را تشخیص،‌تحلیل،پیش بینی و برای برخورد با آنان و تغییر جریان آن ارائه راهکار و طرحهای جدید ارائه نماید. این مسئله در پیش بینی مسائل اقتصادی که با سرعتی باور نکردنی اتفاق می افتد اهمیت بسیار بیشتری می یابد.

ه) رسانه و اعتبار : هر رسانه ای برای اعتبار بخشیدن به خود ناچار است اصول اولیه خبر که شامل شهرت، فراوانی، مجاورت، درستی و صحت،‌ تازگی و دربرگیری می شود را رعایت کند. هریک از مفاهیم ذکر شده دارای تعاریف فراوانی در عرصه ارتباطات و رسانه بوده و از اهمیت بالایی برخوردارند. توجه به درستی و صحت اخبار و اهمیت آنها همراه با تازگی و سرعتی که در انتشار آن باید درنظر گرفت نقش مهمی را در ایجاد اعتبار برای رسانه ایفا می کند. صحت اخبار در طول زمان باعث اعتبار یک رسانه و قبول آن به عنوان یک منبع مطمئن اطلاعاتی برای خواننده می شود.

و) رسانه و تبلیغات: یکی از عناصری که برای ماندگاری و پویایی رسانه می تواند نقش موثری داشته باشد استفاده از عنصر تبلیغ و تبلیغات در این عرصه است. « تبلیغ یا پروپاگاندا در بهترین و اصولی ترین شکل آن،‌ یک فعالیت آموزشی است که به منظور نشر دانش و آگاهی های سیاسی،‌اجتماعی و فرهنگی و نشر ارزشها و سجایای اخلاقی صورت می گیرد، در عین حال نباید از نظر دور داشت که در تبلیغات گذشته از انتقال پیام از پیام دهنده به پیام گیرنده که در حقیقت حرکتی آموزشی است مساله تعمیق پیام در جامعه پیام گیرندگان و در نتیجه بسیج افکارعمومی نیز مطرح است.»

 ی) رسانه و افکار سنجی : یکی از مهمترین ابزارهایی که یک رسانه می تواند با استفاده از آن عکس العمل طرفهای مخاطب را درخصوص موضوعات گوناگون بسنجد سنجش افکار عمومی از طرق گوناگون مانند تهیه پرسشنامه، مصاحبه، دریافت نظرات و انتقادات و… می باشد.این راه رسانه را در رفع مشکلات و توجه بیشتر به نقاط قوت یاری می کند.

موارد فوق تنها قسمتی از وظایف و نقش های یک رسانه است. مطمئناً نقش های گسترده تری نیز می توان از یک رسانه در یک جامعه برشمرد جرا که رسانه ها آیینه واقعیات زندگی روزمره انسانها درحیطه فرهنگ، هنر،‌ اقتصاد، سیاست، علم،‌ اجتماع و … می باشد که هریک از آنها دارای زیر مجموعه های گوناگون است و حال با توجه به شرايط پيش رو در آذربايجان غربي ؛ رسانه ها در كنار بررسي شرايط و تحليل هاي كارشناسي و شفاف سازي مسائل پيش رو و انتقادات سازنده بايد نسبت به  ايجاد حس آرامش و تقويت باورها و اعتقاد مردمي  و كاهش فاصله ها و هموار كردن مسير توسعه و جذب سرمايه گذار و جلوگيري از فضاي منفي در جامعه بيش از پيش از فعال باشند تا بتوان به حداقل نيازها دست يافت.

*كارشناس علوم ارتباطات اجتماعي

Print Friendly, PDF & Email
کدخبر : 111272




دیدگاه خود را به ما بگویید.