تاریخ انتشار :چهارشنبه ۱۰ مرداد ۹۷.::. ساعت : ۱۱:۰۰ ق.ظ

   172 بازدید

آذربايجان غربي بيش از 100 هزار نفر جمعيت عشايري دارد و 25 درصد از تولیدات دامی استان را عشایر تامین می کنند
جوان پرس / عبدالسلام معروفی : صدای زنگوله ها، پوشش رنگارنگ و اصیل مردان و زنان،بوی دلنشین خاک باران خورده، غذاهای طبیعی، بازی های بومی و محلی، آواها و نواهای سنتی و نوای نی مردان از جلوه های دلنشین زندگی عشایر بوده که رویایی برای مردم شهرنشین با وجود هزاران زرق و برق است. عشایر از دیدگاه متخصصان به دلیل داشتن زندگی اجتماعی سالم ،ساده زیستی، بهره وری از دسترنج خود ، الگویی تجربه شده برای تحقق اقتصاد مقاومتی هستند که حمایت از آنها می تواند گره گشای کاهش جمعیت آنها در اثر مهاجرت به شهرها باشد. راه های نامناسب ، خشکسالی ، کمبود خوراک دام و آب مشکلات زیادی برای عشایر ایجاد کرده است.
سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر
 زندگی سخت اما شیرین و ساده عشایر
مشکلاتی همچون کمبود سرمایه برای سرمایه‌گذاری طرح‌های بزرگ نظیر ایجاد انبار علوفه‌ای با سیلوی ذخیره علوفه، کشتارگاه‌های دام، مراکز تبدیل فرآورده‌های دامی و همچنین کمبود و یا نبود جایگاه‌های بهداشتی و حمام در مناطق عشایری با توجه به سیار بودن عشایر سبب افت تولید و آلوده شدن محیط اتراق آنان می‌شود.
در دامنه کوههای سرسبز و دشت های پهناور کوچ نشینان عشایر ، طبیعت را زندگی می کنند. طبیعت روح نواز دشت و کوهستان به همراه تصویری هفت رنگ از چادرهای سفید که مردانی در آن اتراق کرده اند و زنانی زیبا  و ساده و خودمانی با دامنهای پرچین و رنگارنگ, و شلوارهای کردی در اطراف آنها مشغول به کار و فعالیت هستند, دل هر بیننده ای را به مهمانی رنگها می برد .طبیعت سرسبز، گوسفندان ایل و بزغاله های زیبای نورسیده آنها را در دامن خود می پرورد و نوای زنگوله های این موجودات به همراهی صدای خلخال پاهای زنان عشایر سمفونی کوچ ایل را با هم می نوازند.
آنها با طبیت یکی می شوند و در مسیر باد قدم می گذارند.این زندگی بی دغدغه اما همیشه با آسودگی همراه نیست و گه گاه طبیعت دلش برای تنهایی تنگ می شود و به حضور عشایر اعتراض می کند.طوفان ، سیل و آتش سوزی و خشکسالی تنها چند نمونه از مشکلاتی است که در زندگی مدرن امروز عشایر را تهدید می کند. در هر حال زندگی عشایری با تمام تلخ و شیرینش با تمام مصایب و مواهبش، هنوز در گوشه و کنار این مرز و بوم در جریان است و نفس می کشد و آذربایجان غربی هم در شمال و جنوب و مرکزش عشایر زیادی دارد.

هر چند که مظاهر تکنولوژی از بکر بودن زندگی عشایری کاسته است و آن را تحت تاثیر قرار داده است،اما همچنان عشایر بسیاری از سنت ها و ارزش های اصیل ایرانی و منطقه ای خود را حفظ کرده اند و دیدنی های زندگی عشایر آذربایجان غربی که جمعیتی بالغ بر ۱۶ هزار خانوار و بیش از ۱۰۰ هزار نفر را در برمی گیرد می تواند جذابیتهای بسیاری برای گردشگران داخلی و خارجی داشته باشد و به صنعت توریسم کشور کمک کند هر چند که تاکنون اقدامات مناسب در این زمینه از سوی سازمان گردشگری و متولیان امر صورت نگرفته است.

می گویند در میان آن‌ها بدهکاری نشانه فقر نیست، بلکه شاخصه رونق زندگی است.قوانین نانوشته‌ای دارند که کمتر کسی از آن‌ها تخطی می‌کند و ساختار اجتماعی‌شان گونه‌ای از هرم قدرت را نمایش می‌دهد.
چادر زدن آن‌ها از تکنیک خاصی تبعیت می‌کند.طرح قالی و حتی دار قالی شان با نوع دار قالی در جامعه روستایی فرق دارد. موسیقی‌شان برای خود دنیایی است و عقایدشان در هر قدمی که برمی‌دارند یا هر سخنی که بر زبان می‌رانند، نمایان است.در هنگام کوچ و در وقت اسکان و در گرمسیر و سردسیر، شیوه‌های ویژه برای ادامه حیات در پیش می‌گیرند.خواص گیاهان دارویی را به همان نسبت می‌شناسند که وضعیت آب و هوا را در چند روز آینده پیش‌بینی می‌کنند.
آن‌ها پشم می‌چینند و شیر می‌دوشند و جاجیم می‌بافند، روغن می‌گیرند و ماست می‌زنند، مهمان‌نوازند و سنت‌ها را گرامی می‌دارند، موی بز می‌ریسند و در سیاه چادرهایشان می‌آسایند.
گزاف نیست اگر بگوییم دنیای پیشرفته ماشینی امروز برای خوردن یک نان و ماست در چادر عشایر و روی گلیم دست‌بافت قرمز رنگ و در کنار بره تازه متولد شده که بر سرش دستی بکشند، حاضرند صدها دلار بپردازند.
زندگی عشایری یک دنیای هیجان انگیز و در عین حال پر مشقت است. از آن نوع زندگی‌هایی که وقتی می‌بینیمشان، می‌گوییم خوش به حالشان و با این‌حال بیش از چند روز را نمی‌توانیم با نوع زندگی‌ آن‌ها سر کنیم.
* دره احمد بالن اشنویه
سفر جمعی از خبرنگاران و اصحاب رسانه آذربایجان غربی به مناطق «دره بنار منطقه ییلاقی مرگور ارومیه و احمد بالن در منطقه ییلاقی اشنویه » در جوار مرز ترکیه، دنیای همراه با آرامش عشایر این استان را برای فعالان عرصه رسانه به تصویر کشید  و خاطراتی ماندگار در تاریخ رسانه ای ثبت شد ؛ خبرنگارانی که شاید آسایش داشته باشند اما آرامش و دوری از استرس برای آنان به رویا شباهت دارد.
مسیر ۷۵ کیلومتری ارومیه به مسیر اشنویه را پیمودیم تا به دره احمد بالن رسیدیم ، بعد از طی چند کیلومتر مسافت در مسیر آسفالت به جاده خاکی با تلی از خاک ، سنگ و شن برخورد کردیم ، چند کیلومتر از دره را طی کردیم تا به محل اسکان عشایر برسیم ، اگر ماشین ات شاسی بلند نباشد و دیفر نداشته باشد نمی توانی بالا بروی ،  مینی بوس حامل تعدادی از خبرنگاران در مسیر آسفالت برگشت و بچه ها  سوار  ماشین های دیگر شدند ، بهرحال به مقصد اولی رسیدیم ، واقعا نمی شود بر زبان آورد ساکنین چادرهای ییلاقی مرد و زن و کوچک و بزرگ چگونه به اسقبال ات می آیند.
 مردمانی صاف و ساده و خودمانی و بی شیله و پیله ، به گرمی تحویل گرفتند، یکی از نکته های جالب حضور ماموستا در بین عشایر بود ، مهمان نوازی بی نظیر عشایر و وجود طبیعت چشم نواز، خبرنگاران و مهمانان را مبهوت این همه زیبایی و محبت کرده بود ؛ مهمانان در ادامه پای تنور زنان عشایر نشستند؛ در یک طرف تنور، زنان خمیر درست می کردند و طرف دیگر پیرزنی خمیر را بروی بالشتک تا نان بند به بدنه تنور می زد تا نان خوشمزه محلی که بویش همه جا را پر کرده بود، تحفه گرم عشایر با لبنیات محلی به میهمانان تقدیم شود.
وقتی نان ها آماده شد آن پیرزن روی نان ها را با کره محلی چرب کرد و به هر کدام از آنها یک نان محلی چرب داد ؛ یکی دیگر از زنان عشایر نیز دوغ محلی آورد که با گیاهانی چون پونه و گل محمدی معطر شده بود.
پس از خوردن نان و دوغ و ماست محلی و صرف صبحانه و پس از خوردن غذاهای مخصوص عشایری پای صحبت های آنان نشستیم و متوجه شدیم که آنان نیز مطالبه هایی چون دریافت تسهیلات بانکی و برخورداری از زیرساخت های بهداشتی شامل کمبود آب و سرویس بهداشتی و حمام دارند اما آرامش را قربانی آسایش نمی کنند.
بعد از شنیدن درددل هایشان که در کنار هر درخواستی ، تشکری هم به همراه داشت و پیشنهاداتشان همراه با خواهش بود ، انتظاراتی که حق شان بود داده شود اما پاکی و صداقت کوهستان و محصولات طبیعی به آنها آموخته هر چند طبیعت و مسئولان هم گاها با آنها  نامهربانی می کنند ولی با همه مهربانی می کنند.
 آشنا و غریبه برایشان فرقی ندارد ، گذرتان به جمع عشایر بیفتد سر از پا نمی شناسند و مشکلات زیادی دارند ولی زیاد اهل گله نیستند و تمام داشته هایشان را در طبق اخلاص و سینی نهاده و تقدیم شما می کنند.
سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر
** دره بنار مرگور ارومیه
بعد از صرف صبحانه ، صحبت و عکس های یادگاری به سمت منطقه «دره بنار» که در منطقه مرگور ارومیه حرکت کردیم ؛ حدود ۴۰ کیلومتر از مسیر  فرعی را طی کردیم تا به منطقه زیبای مرگور ارومیه رسیدیم . در مسیر از یک واحد دامداری بخش خصوصی که با حمایت اداره کل امور عشایر  و با ۱۰۰ میلیون تومان تسهیلات بانکی مجموعه زیبای دامداری ایجاد کرده بود ، بازدید کردیم و در ادامه با عبور از روستای خوراسب و دیزج به  در منطقه مرگور ارومیه و پس از طی حدود پنج کیلومتر از مسیر سخت و سنگلاخ و خاکی که عبور و مرور را برای شما سخت می کند و در بعضی از اوقات باید با اسب و قاطر به منطقه بروی . از کنار کوه ها  به منطقه «دره بنار» مرگور که در  حدود ۵ کیلومتری مرز ترکیه قرار دارد و پایگاههای مرزبانی فاصله چندانی با تو ندارند و مملو از آرامش و امنیت است و طبیعت چشم نوازش همه را مسحور خود کرده بود، رسیدیم ؛ در ابتدا با استقبال گرم بزرگان عشایر روبرو شدیم و بعد پای درددل عشایر نشستیم. مشکلات عشایر این منطقه هم عدم فروش محصولات و حمایت مسئولان ، مشکل کمبود آب  و فقدان سرویس بهداشتی و حمام بود.
زنان عشایر مجبورند برای تامین آب خود فرسنگ ها راه پیاده کنند تا چند دبه آب را با روی شانه های خود حمل کنند و به سیاه چادر بیاورند. از کمبود آب و فقدان سرویس بهداشتی و حمام بشدت گله مند بودند.
حدود چند ساعت صحبت و درد دل وقت نماز و نهار شد ؛ اینجا هم ماموستا داشت ، دعای شکر خواند  و یکی از عشایر هم به نیابت از مشکلات و چالش ها و انتظارات گفت ، بعد از کمی استراحت در سیاه چادرها نوبت نهار شد و غذاهای محلی آوردند. گوشت بره اصلی ترین مواد تشکیل دهنده آن غذاها بود؛ پس از صرف نهار و کمی استراحت از سیاه چادرهای عشایری به بیرون رفتیم و کمی آن طرف تر کودکان عشایر که در آب شنا می کردند، توجه ما را به خود جلب کرد ؛ آری زندگی همراه با آرامش در میان این کوه ها جریان دارد و عشایر آذربایجان غربی با تلاش شبانه روزی خالق آن هستند.
چاهی نیز در اطراف سیاه چادرها که از آن برای نگهداری مواد غذایی در تابستان استفاده می شد، توجه ما را به خود جلب کرد؛ این یخچال طبیعی عمومی بود و همه عشایر مواد غذایی خود را در درون آن گذاشته بودند.

بعد از چندین ساعت گشت و گذار و آشنایی با مشکلات عشایر فارغ از زندگی ماشینی و فضای مجازی و زندگی کردن با عشایر و لمس مشکلات آنها  می تواند تجربه جدیدی برای کسانی باشد که دنبال آرامش و آسایش و زندگی بی شیله و پیله هستند.

سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر

۲۵درصد ازتولیدات دامی استان راعشایر تامین می کنند

مدیر کل امور عشایر آذربایجان غربی که به همراه معاونینش و همچنین همکاران واحد روابط عمومی  جهاد کشاورزی از صبح همراه خبرنگاران و اصحاب رسانه بودند و در ادامه این سفر در دره بنال شهلا تاجفر مدیرکل بانوان و خانواده استانداری  به همراه معاونش به ما ملحق شد در حاشیه بازدید خبرنگاران از پروژه های مناطق عشایری اشنویه و ارومیه گفت : ۲۵درصد محصولات دامی استان را عشایر تولید میکنند.
بهرام زینال زاده با اشاره به اینکه ۳.۰۴درصد ازجمعیت استان را عشایرتشکیل می دهند خاطرنشان کرد:۲۵درصد ازتولیدات دامی استان راعشایر تامین می کنند.
زینال زاده هدف از برگزاری تورخبری و بازدید از مناطق عشایری را آشنایی با زندگی عشایری وسختی های آن دانست و تصریح کرد: هر خانواده عشایر یک کارگاه تولیدی بوده وعشایر درخط مقدم اقتصادمقاومتی هستند و  تلاش می شود مشکلات عمده عشایر استان همچون آب و راه ارتباطی را با تامین اعتبار حل کنیم.
مدیر کل امورعشایر آذربایجان غربی باتاکید بر اینکه درطول ۳سال گذشته ۲۰میلیاردتومان وام کم بهره به عشایراستان اعطا شده است ، اظهارکرد: از۴۵درصد بودجه جهادکشاورزی نزدیک ۲۰۰میلیارد تومان برای اصلاح نژاد دامی٬ گسترش تولید وکشاورزی به صورت وام دراختیار عشایراستان قرار خواهدگرفت.
وی ادامه داد: بانوان نقش کلیدی و موثردر اقتصاد خانواده های عشایری دارند وامیداست با تخصیص اعتبار زنان عشایر از تولیدات دامی وصنایع دستی خود استفاده اقتصادی کنند.
او درخصوص سواد جمعیت عشایراستان نیز گفت: دربحث سوادعشایری به ویژه جمعیت زنان نسب به متوسط جامعه در رتبه پایین هستیم که به توجه واقدام مفید دراین زمینه برای باسواد کردن این افراد نیازمندیم.
اجرای طرح سواد آموزی زنان عشایر استان از مهرماه
مدیر کل امور زنان و خانواده استانداری آذربایجان غربی هم در حاشیه این بازدید گفت: طرح سواد آموزی زنان عشایر استان از مهرماه اجرایی می شود.
شهلاتاجفر افزود : مراحل مطالعاتی این طرح به اتمام رسیده و ازمهرماه سال جاری با بکارگیری مربیان بومی منطقه آغازخواهدشد.
 تاجفر بابیان اینکه مادران عشایر نگین کوهستان ها هستندکه باتلاش خستگی ناپذیر اقتصاد خانواده وکشور را سرپا نگه داشته اند تصریح کرد: پنجشنبه بازار باهدف ارایه محصولات وتوانمدی ها بانوان عشایراستان درارومیه به زودی برپاخواهدشد.
تاجفر باتاکید به اینکه باید تمام تلاش وتوان خود را برای حل مشکلات زنان عشایر به کار گیریم تصریح کرد: ایجاد غرفه مخصوص بانوان عشایربرای فروش محصولات تولیدی خود در نمایشگاه دایمی بانوان ازجمله اقدامات برای کمک به فروش محصولات تولیدی بانوان عشایراست.
وی به ارتقای مهارت آموزی دربین عشایراشاره کردو افزود: باتوانمندسازی بانوان٬ سوق دادن آنهابه برندسازی٬ تولید محصول باسلیقه بازار ومشتری پسندمیتوان به اقتصاد عشایروجامعه کمک کرد.
چند درخواست
عشایر کشور در طول سال های اخیر برغم مشکلات فراوانی که با آن مواجه بوده اند سهمشان را همچنان در تولید واقتصاد وامنیت کشور حفظ کرده و همیشه در مواقع نیاز، پای کار آمده‌ و در عمل حرف‌هایشان را ثابت کرده اند.

اما در طول این سال ها مشکلات گوناگون مانند نبود حمایت از محصولات تولیدی ، کوتاه کردن دست دلالان ، خشکسالی ها، کمبود علوفه برای دام، بیماری های دامی، نبود راه مناسب  کمبود نیازهای دارویی ، درمانی و بهداشتی …، رمق آن ها را گرفته به گونه ای که بحث مهاجرت به شهرها نیز به تهدیدی جدی تبدیل شده است.

بفرموده امام راحل ( ره ) ؛ ” عشایر ذخایر انقلابند” و باید از این ذخایر بی ادعا مراقبت کرد عشایری که در جوار مرزها به همراه نیروهای نظامی و مرزبانی  و امنیتی امنیت و آررامش را برای ساکنین شهری به ارمغان می آورند و فراهم کردن زمینه های لازم برای شناساندن ابعاد مختلف زندگی ایلات ، عشایر و اقوام ایرانی به اشکال موزه ای – یادمانی ویا زنده ونمایشگاهی ، برگزاری جشنواره فرهنگی ، آئینی ، علمی – پژوهشی مرسوم عشایر ، نمایشگاه هنر و صنایع دستی  و محصولات تولیدی عشایری و معرفی خدمات و مفاخر عشایر و همچنین ایجاد محیط و فضای مناسب برای گردهمایی های تخصصی ، انجام مطالعات و پژوهش های تاریخی ، فرهنگ شناسی ، مردم شناسی ، روان شناسی اجتماعی و جامعه شناسی ایلات و عشایر و اقوام از طرق ایجاد بانک اطلاعات تمرکز اسناد و مدارک ومنابع و ماخذ ، فراهم آوردن زمینه عرضه و فروش انواع تولیدات و آفرینش های هنری عشایر و تامین سرویس بهداشتی و حمام سیار و همچنین ایجاد زیرساخت ، راههای ارتباطی و .. می تواند تا حدود زیادی به بهبود وضعیت آنها کمک کند.
سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر
سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر
سفرنامه ای از یک روز کاری پرمشقت با عشایر آذربایجان غربی + تصاویر
Print Friendly, PDF & Email
کدخبر : 116233




دیدگاه خود را به ما بگویید.