تاریخ انتشار :چهارشنبه ۳ خرداد ۹۱.::. ساعت : ۹:۵۴ ق.ظ

   246 بازدید

چون غرض آمد هنر پوشیده شد/صد حجاب از دل به سوی دیده شد

(مولانا جلال الدین محمد بلخی)

هنر چیست؟، در تعریف از هنر به عنوان یكی از شاخه های معرفتی انسان تعاریف متعددی از سوی اندیشمندان صورت پذیرفته است. هنر مجموعه ای از ساخته های انسانیست كه در قالب معماری، نقاشی، شعر، داستان، موسیقی و آواز، سینما، عكاسی و . . . تجلی یافته است. از لحاظ ریشه لغوی واژه هنر در زبان سانسكریت، تركیبی از دو كلمه سو به معنی نیك و نر یا نره به معنای زن و مرد است. در زبان اوستایی سین به ‌ها تبدیل شده و واژه هونر ایجاد گشته است كه در زبان پهلوی یا فارسی میانه به شكل امروزی (هنر) درآمده است كه به معنای انسان كامل و فرزانه است.

هنر نیز به مثابه دیگر ابزار موجود در حوزه معرفت انسانی كارآیی دوگانه داشته و دارد. هنر لاهوتی با تاكید بر تحقق آرمانهای الهی تمام وجود خود را در جهت اعمال وجود لاهوتی در عرصه زمین مادی به كاربسته و در این راه هنرمند لاهوتی نیز با تعهد بر ذات الهی خود تمنیات مندرج در فطرت الهی خود را در هنر خود متجلی خواهد كرد. درمقابل هنر ناسوتی با تاكید بر تحقق آرمانهای شیطانی در دوگانه خدا و شیطان تمام وجود و ابزار خود را در جهت اعمال وجود شیطانی به كاربسته و در این راه هنرمند ناسوتی اقدامی جز له منافع حزب شیطان انجام نخواهد داد.

در دوره مدرن و با گسترش ارتباطات تقابل میان دو ساحت لاهوتی و ناسوتی بیش از گذشته عیان شده است. روزی نیست كه خبری از تعدی و تجاوز هنرمندان شیطان صفت به ساحت مقدسات موحدین منتشر نگردد. فیلم و موسیقی به ویژه در سالهای اخیر بسیار بیشتر از دیگر ابزارهای هنر برای این منظور مورد استفاده قرار گرفته است. نوع برخورد صحیح با این پدیده ازجمله موضوعاتیست كه ذهن بسیاری از هنرمندان متعهد را درگیر كرده است. در این میان توهینهای اخیر یك مطرب نا آشنا به مقدسات مذهب شیعه واكنشهای گسترده ای را در میان اقشار گوناگون جامعه و به طور ویژه هرمندان متعهد كشور در بر داشته است.

وقاحت عمل به حدی عیان و دردآور بوده است كه بسیاری از مراجع معظم تقلید حكم ارتداد این شخص را صادر نموده و به تبع سزای حقیقی آن تعریف كرده اند. با اینحال جامعه هنری و به ویژه هنرمندان متعهد كشور به فراخور ظرفیتهای موجود فارغ از نمونه روی داده باید بیش از پیش پای در عرصه نبرد نرم بگذارد. علاوه بر ابزار قانونی موجود در مذهب شیعه كه به وضوح مجازات توهین و ارتداد را مشخص ساخته لزوم واكنشی هنری در برابر چنین اقداماتی به شدت احساس می گردد. در این میان توجه جامعه هنری به ظرفیتهای موجود در “تقابل دو حوزه تمدنی  مادی و معنایی” كه به ویژه در دوران پس از انقلاب اسلامی هویدا گشته است از اهمیت فراوانی برخوردار است.

ذات نوع بشر بنا به روایات و احادیث ذاتی الهیست، با اینحال بنا به اختیار موجود در طبع و گوهر انسانی فرد در انتخاب مسیر خود قادر و تواناست. اعتقاد به وجود هنر لاهوتی وجود تقابلی آشكار در عرصه فرهنگ و به ویژه ساحت هنر را عیان می نماید. اتصال فطرت انسانی با الوهیت ظرفیت شگرفی را در اختیار هنرمند متعهد برای نبردی پیروزمندانه در این نبرد مقدس قرار داده است؛ هرچند در طی سالیان طولانی و به ویژه همزمان با ظهور دوران مدرن و هجوم جامعه بشری به هرآنچه ریشه در الهیات و مذهب داشته است این كار بیش از پیش دشوار شده است لهذا تولید محتوایی با استفاده از ابزار و فرم جذاب ولی با حفظ حریمهای فرهنگی توسط هنرمندان متعهد از بهترین ابزارهای حضور در چنین تقابلیست. شعر علیه شعر، موسیقی علیه موسیقی، فیلم علیه فیلم و در نهایت هنر علیه هنر البته نه به گونه ای واكنشی و از موضع ضعف از جمله اقداماتیست كه باید به گونه ای فعال در دستور كار جامعه هنری و به طور ویژه مسئولین فرهنگی كشور قرار گیرد.

سعید گودرزی

Print Friendly, PDF & Email
کدخبر : 4480




دیدگاه خود را به ما بگویید.